Retromuziek: The Art of Noise

Even lekker terug naar de obscure uithoeken van de jaren tachtig met deze klassiekers en remixen van sampling pioniers The Art of Noise.

The Art of Noise werd in 1983 werd opgericht door producer Trevor Horn, muziekjournalist Paul Morley, studiomuzikant Gary Langan en sampling virtuosa Ann Dudley. De band werd bekend door diverse samenwerkingen met bekende artiesten maar maakte vooral internationaal faam door haar zeer vooruitstrevende gebruik van destijds vrijwel onbekende sampling techniek. De muziek van The Art of Noise omvatte een breed aantal stijlen uiteenlopend van latin achtige piano collages tot zeer bombastische, mechanische house achtige composities die in zekere mate de basis vormden voor de moderne electronische muziek.

De band was oorspronkelijk bedoeld als een kunstproject dat de grens tussen kunst en kunstenaars moest laten vervagen. In vrijwel alle gevallen waren de uitvoerende muzikanten dan ook niet zichtbaar in de – vaak zeer obscure – videoclips. Ondergetekende heeft zich dan ook menig avond voor de buis verwonderd waar de betreffende video toch in godesnaam over ging.

Voor haar muziek gebruikte The Art of Noise onder meer de inmiddels legendarische Fairlight CMI sampler in combinatie met diverse drum computers. In tegenstelling tot veel andere muzikanten uit die tijd bouwde the AON haar composities volledig op basis van deze electronica in plaats van deze slechts als ondersteuning voor een traditionele bezetting toe te passen. Natuurlijk waren er andere zeer vooruitstrevene muzikanten zoals Jarre die synthesizers en andere electronica toepasten, maar The Art of Noise was de eerste band die sampling een prominente plek gaf in haar muziek en – sterker nog – haar muziek bouwde rondom deze technologie.

Peter Gunn
Een van de eerste grote hits van The Art of Noise was de track “Peter Gunn” gemaakt in samenwerkig met Duane Eddy

Close to The Edit
Close to the Edit was een ongewone track met een uitgebreide toepassing van gesamplede vocalen, instrumenten en sound effects. De kenmerkende “tummm” vocal zou later een trademark sound van The Art of Noise blijken.

Beat Box
Beat Box borduurde voort op Close to the Edit met veel vocals, stabs en andere vette gesamplede sounds in combinatie met setje flink gegate drums in een pulserend house achtig ritme.

Moments in Love
The Art of Noise bracht in haar hoogtijdagen zoals gezegd een zeer uiteenlopend aantal soorten muziek uit. Niet iedereen zal de “startende automuziek” in de voorgaande clipjes kunnen waarderen, maar The Art of Noise maakte wel degelijk ook bijzonder melodieuze en toegankelijke tracks, zoals dit nummer met de naam “Moments in Love”. Deze “live piano” versie verscheen op het album “The Best Of The Art of Noise” en is verreweg mijn favoriete uitvoering van dit nummer. Moments in Love was een van de bands’ grootste sucessen en is een nummer dat je nog regelmatig terughoort op de radio of tegenkomt op verzamel cd’s met lounge muziek.

De videoclip uit de eighties bevat een iets andere versie en is op zijn zachtst gezegd een beetje wazig te noemen. Wat dat betreft deed The Art of Noise hard zijn best om buiten de boot te vallen met haar keuze voor vreemde videos.

Minder bekend is een alternatieve versie van Moments in Love met de ietwat obscure naam “Three Fingers of Love”. Deze extreem downtempo variant is misschien nog wel het beste te omschrijven als een chill out track en bevat een prachtig stuk piano en veel experimenteel sampler werk met sterk omlaag gepitchede vocal samples. Zet je verlichting uit, doe je ogen dicht en drift lekker weg op deze track van pop grootheden Trevor Horn en Ann Dudley.

Ann Dudley remixte jaren later de track nog vele malen, waaronder in deze redelijk relaxte variant:

Bright Noise
Een track uit het andere einde van het muzikale spectrum van The Art of Noise was “Bright Noise”. Misschien wel het beste te omschrijven als de hardstyle of gabber house van de jaren tachtig. Zeer repetatieve sounds werden gecombineerd met een keiharde drum met overdreven veel reverb op sommige punten. Het was een kakofonie van stampende kicks, effecten en stabs die mijn ouders (toen al) regelmatig hoofdpijn bezorgde, maar voor mij was dit het eerste nummer waarmee The Art of Noise haar naam eindelijk echt eer aan deed.

Paranoimia
Ik kwam zelf in aanraking met The Art of Noise door het nummer Paranoimia met deze briljante videoclip met (destijds cult fenomeen) Max Headroom. Max Headroom was een voor iedereen ongrijpbaar persoon die o.a. een muziekprogramma voor Coca Cola op de televisie presenteerde. De kunstmatige aandoende bewegingen en mimiek deed vermoeden dat het om een extreem geavanceerd stuk CGI ging, maar in werkelijkheid bleek Max Headroom gewoon een acteur in een rubber masker in combinatie met (toen) state-of-the-art video editing. Mijn fascinatie voor electronische muziek en sampling in het bijzonder ontstond zonder enige twijfel door deze videoclip

Docu over Max Headroom:

Hits & soundtracks
Later volgden nog vele grote en bescheiden hits zoals KISS in samenwerking met Tom Jones en de briljante soundtrack voor de film Dragnet met Tom Hanks en Dan Akroyd

Dragnet ’88
In 1988 verscheen deze remix van Dragnet op het eerder genoemde Best Of album met een aantal excerpts uit de film en meer karakteristieke “Art of Noise” sounds:

De jaren negentig
Ergens in de jaren negentig keerde The Art of Noise na een lange periode van stilte terug in een samenwerking met o.a. The Prodigy voor het album “The FON Mixes”. Het was duidelijk dat de pioniers van het genre wilden laten horen dat ze nog bestonden, maar het album verzoop in en markt die reeds overstroomde van de experimentele dans muziek. Onderstaande track is waarschijnlijk het bekendste resultaat van deze samenwerking.

Nadien bracht de band nog een aantal remixes en nieuwe singles en albums uit. Deze waren echter geen van allen zo succesvol als hun voorgangers uit de jaren tachtig.

In 2006 verscheen een 4 delig verzamelalbum van de band met getiteld “And What Have You Done With My Body, God?” met daarop tracks uit 1983 tot en met 1985. Deze set bevatte 40 remixen en andere unreleased tracks alsmede een volledige vinyl release van de track Into Battle.

Trevor Horn zou tussen 1980 en 2004 nog vele andere hits scoren waar onder met Frankie Goes to Hollywood, Tina Turner, Lisa Stansfield, Buggles (Video Killed the Radio Star) , T.a.t.u., Lee Ann Rimes en Belle & Sebastian. Hij produceerde verder o.a. een album van The Pet Shop Boys en werkte mee aan diverse soundtracks waaronder voor de films Toys en Wanted.

Na een lange carriere in het synthpop genre verlegde Ann Dudley haar werk naar de wereld van de filmmuziek. Ze maakte o.a. de muziek voor American History X, The Crying Game en The Full Monty, waarvoor ze een Oscar ontving.

J.J. Jeczalik, een van de medeoprichters van de band, werkte na The Art of Noise nog geruimte tijd als muzikant voor onder andere The Pet Shop Boys. Enige tijd later gaf hij zijn muziekcarriere op en nam een baan als IT leraar. Tegenwoordig is hij ICT manager aan de Oxford High School in Oxford. Ook Jeczalik was betrokken bij de productie van de muziek van Frankie Goes to Hollywood.

Gary Langan richte zich na The Art of Noise nog enige tijd op zijn werk als mede oprichter van ZTT records (samen met Trevor Horn) en produceerde in 2005 de SACD remix van de rerelease van Jeff Wayne’s War of the Worlds